Leišsögumašur eša farastjóri?

Hér į Ķslandi er išulega įkvešinn misskilningur ķ gangi varšandi starfsheitiš „leišsögumašur“. Ķ fréttflutningi sķšustu daga af žvķ žegar skosk kona og sonur hennar uršu višskila viš hóp sinn į Langjökli, sem reyndar endaši giftusamlega, er sķ og ę talaš um „leišsögumenn“ viškomandi vélslešaleigu. Og skemmst er aš minnast į grein fyrrverandi žjóminjavaršar ķ Morgunblašinu fyrr ķ vetur og gagnrżni hans į „leišsögn“ įkvešins fyrirtękis hér ķ bę.

Hér ętla ég ekki aš fella neinn dóm um hvort viškomandi fyrirtęki, sem skipuleggur vélslešaferšir į Langjökul, hafi brugšist rangt viš ešur ei. Né heldur fella dóm yfir fyrirtęki žvķ, sem skipuleggur draugsferšir um Reykjavķk.

Réttara er aš kalla starfsmenn slķkra fyrirtękja fararstjóra. Žeir stjórna feršinni, hvort heldur žaš er gönguferš um Reykjavķk eša snjóslešaferš, en žeir „leišsegja“ alls ekki. Fagmenntašur leišsögumašur er fęr um aš segja frį landnįmi Ķslands, jaršfręši landsins, sögu einstakra staša, tala um birkiskóga, hvönn og lśpķnu, śtskżra  af hverju Heršubreiš er eins og hśn er en Möšrudalsfjallgaršur allt öšru vķsi (žó hvort tveggja hafi myndast viš eldsumbrot undir jökli). Žaš er leišsögumašur. Annaš ekki. Og löngu oršiš tķmabęrt aš lögvernda starfsheitiš leišsögumašur.

Žaš sem žessi tvö dęmi sżna og sanna er, aš hver sem er hér į landi getur kallaš sig „leišsögumann“ įn žess aš hafa til žess nįm eša réttindi. Ég er einn žeirra sem hefur lokiš nįmi śr Leišsöguskóla Ķsland og er žvķ mešlimur ķ Félagi Leišsögumanna. Nįmiš tók einn vetur og var kvöldnįm žrjś kvöld ķ viku auk nokkurra helgarferša. Tekiš er próf ķ fjölda greina s.s. ķ tungumįlanotkun (ķ žvķ tungumįli sem viškomandi vill leišsegja ķ), sögu, svęšislandafręši, jaršfręši, atvinnumįlum og skyndihjįlp svo fįtt eitt sé nefnt. Vilji mašur bęta viš sig tungumįli žarf mašur aš taka munnlegt próf ķ žvķ tungumįli. Ég tók t.d. Leišsöguskólann į ensku og tók seinn próf ķ dönsku til aš hafa til žess réttindi og telst žvķ hafa réttindi sem leišsögumašur į ensku og dönsku. Telst žvķ hafa réttindi er vķst rétt oršalag žvķ starfsheitiš „leišsögumašur“ er alls ekki lögverndaš.

Nś vill svo til aš ég ber lögverndaš starfsheiti. Ég hef lokiš kennsluréttindanįmi viš KHĶ og hef leyfisbréf frį menntamįlarįšuneyti aš kalla mig bęši grunnskólakennara og framhaldsskólakennara. Skólastjórar geta undir įkvešnum kringumstęšum og meš leyfi sérstakrar undanžįgunefndar fengiš undanžįgu til aš rįša fólk įn kennsluréttinda. Žeir hinir sömu hafa žó ekki leyfi til aš kalla sig kennara heldur eru žeir kallašir „leišbeinendur“. Ekki ętla ég aš gera  lķtiš śr žeirra  störfum enda starfaši ég sjįlfur sem leišbeinandi ķ nokkur įr įšur en ég fékk til žess réttindi.

En sama voriš og ég lauk nįminu viš KHĶ lauk ég nįmi viš Leišsöguskólann. Ég fékk formleg leyfisbréf frį menntamįlarįšherra aš kalla mig grunn- og framhaldsskólakennara, en nś 4 įrum sķšar žarf ég enn aš horfa upp į fólk kalla sig leišsögumenn įn žess aš hafa lokiš neinu nįmi i leišsögn feršamanna.

 Og žaš er e.t.v. mįliš. Aš hver sem er getur kallaš sig „leišsögumann“. Žaš er ķ raun lķtiš mįl aš stofna fyrirtęki ķ feršažjónustu og bjóša upp į įkvešnar feršir meš „leišsögn“. 

Annaš til umhugsunar. Hér upp į vegg fyrir framan viš mig hanga tvö leyfi. Annaš er frį Feršamįlastofu aš ég (eša fyriręki mitt) hafi leyfi sem feršaskipuleggjandi. Žaš leyfi var lķtiš mįl aš fį og tók og tók stuttan tķma. Sama leyfi og draugaferšafyrirtękiš og snjóslešaleigan hafa. Hitt leyfiš er frį Vegageršinni og er žaš sem kallast „almennt rekstrarleyfi til fólksflutninga “. Žaš leyfi žurfti ég aš fį žegar ég keypti mér smįrśtu til aš aka um meš feršamennina mķna. Til žess aš fį žaš leyfi žurfti ég aš fara į viku nįmskeiš į vegum Vegeršarinnar og skila inn pappķrum, undirritušum aš löggiltum endurskošanda, um aš ég hefši įkvešna fjįrhagslega stöšu til žess aš reka bifreiš til faržegaflutninga. Og žess heldur žarf aš fara meš bķlinn, sem ég nota ķ žaš, ķ sérstaka skošun įrlega (fyrir utan žessa hefšbundnu skošun). Ķ žessari skošun er athugaš hvort öll öryggisatriši eru ķ lagi, s.s. slökkvitęki og sjśkrakassi og jafnvel hvernig bķllin lķtur śt, ef hann er of ryšgašur eša illa farinn aš utan getur fariš svo aš hann fengi ekki skošun.

Og ef mér dytti svo ķ hug aš stofna bķlaleigu žyrfti ég aš sękja um sérstakt leyfi til žess til Vegageršarinnar, tryggja bķlana og skrį žį sérstaklega sem bķlaleigubķla.

En vélsleša og fjórhjól? Ekkert slķkt. Bara leyfi sem feršaskipuleggjandi en ekkert eftirlit meš vélum og bśnaši.

Er žetta ešlilegt? Og žaš aš hver sem er geti kallaš sig leišsögumann?

Spyr sį sem ekki veit.


Ekki-frétt kvöldsins

Ég hef įšur furšaš mig į fréttamennsku Stöšvar 2 og ķ kvöld (7. febrśar 2010) var ein frétt į Stöš 2 sem ég skil ekki alveg um hvaš er eša hvaša erindi hśn į viš landsmenn. Žetta var frétt nśmer 2 ķ kvöldfréttatķmanum. Hśn fjallaši um aš framkvęmdastjóri einn hjį Sešlabankanum hefši fyrir nokkrum įrum sķšan stofnaš fyrirtęki, įsamt Steingrķmi Wernerssyni, um framleišslu į heimildarkvikmyndum. Og aš fyrirtękiš hefši fjįrfest ķ heimildarkvikmynd sem nefnist „Feigšarflan“.

Og enn spyr ég; hver er eiginleg fréttin? Hvaša mįli skiptir žaš aš menn hafi stofnaš fyrirtęki til aš styrkja heimildamyndagerš? Žó svo aš annar žeirra sé Steingrķmur Wernersson, sem er til rannsóknar hjį sérstökum saksóknara, er ekki žar meš sagt aš allt, sem hann hafi komiš nįlęgt, sé vafasamt.

Eina įhugaverša viš žessa frétt er heitiš į heimildamyndinni, Feigšarflan. Skyldi hśn nokkuš vera um ašdraganda bankahrunsins?

Feigšarflan


Hélt hann ętti žetta ekki til

Eins og sjį mį į sķšustu fęrslu minni žį hvarflaši ekki aš mér aš hann myndi ekki skrifa undir. En svo lengi lęrir mašur sem mašur lifir. Og mašur veršur vķst aš éta ofan ķ sig žaš sem mašur sagši ķ sķšustu fęrslu. En eins og sagši ķ sķšustu fęrslu žį hękkar hann allmikiš ķ įliti hjį mér viš žetta (sem var svo sem ekki mikiš), ž.e. aš vera samkvęmur sjįlfum sér einu sinni.

Hitt er svo umhugsunarvert hvort žaš sé yfirhöfuš leggjandi į eina persónu aš vega žaš og meta hvort tiltekiš mįl eigi aš fara ķ žjóšaratkvęšagreišslu ešur ei. Óhįš žvķ hvaš fólki finnst um nśverandi forseta, finnst mér almennt séš aš žaš ętti ekki aš vera įkvöršun eins manns hvort eitthvert mįl eigi aš fara ķ žjóšaratkvęšagreišslu. Og ķ raun og veru ekki sanngjarnt aš ętlast til žess af einum įkvešnum manni, hver svo sem hann er, aš taka slķka įkvöršun. Kannski er nś hęgt aš sameinast um aš breyta stjórnarskrįnni į žann veg aš taka synjunarvald forsetans śt og setja inn annaš įkvęši um žjóšaratkvęšagreišslu, t.d. aš įkvešinn meirihluti kjósenda geti krafist žjóšaratkvęšagreišslu og eša įkvešinn hluti žingmanna.

Žaš myndi hjįlpa til viš aš skapa sįtt um forsetaembęttiš og žęr persónur, sem gegna žvķ embętti hverju sinni.


mbl.is Stašfestir ekki Icesave-lög
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Forseti ķ vanda

Ólafur Ragnar hefur veriš ķ nokkurri klķpu undanfariš, į hann aš skrifa undir Icesave frumvarpiš svo kallaša eša ekki. Hann hefur reyndar veriš ķ meiri vanda śt af žessu mįli en ella žar sem hann opnaši sjįlfur fyrir žann möguleika, aš forseti synji lögum stašfestingar, žegar hann neitaši aš skrifa undir fjölmišlafrumvarpiš fręga um įriš.

Og ekki minnkar vandi hans viš žaš aš nś er starfandi rķkisstjórn, sem var mynduš undir hans verndarvęng į Bessastöšum og er undir forystu gamalla samherja ķ pólitķk.

Margir hafa bent į aš til aš vera samkvęmur sjįlfum sér ętti Ólafur Ragnar nś aš neita aš stašfesta Icesave frumvarpiš. Ķ žvķ sambandi mį ekki gleyma žvķ aš Ólafur Ragnar er gamall pólitķskur refur og hefur ķ gegnum įrin sjaldnast veriš samkvęmur sjįlfum sér. Žvķ ętti ekki aš vefjast fyrir honum nś aš réttlęta žaš į einhvern hįtt aš hann stašfesti frumvarpiš. Enda sagši hann ķ įramótaįvarpinu aš „ętķš verši aš meta ašstęšur og afleišingar įkvaršana“ forsetans.

Fari žó svo aš hann verši samkvęmur sjįlfum sér og neiti aš stašfesta frumvarpiš svo žaš fari ķ žjóšaratkvęšagreišslu (ekki nema rķkisstjórnin myndi žį draga žaš til baka eins og geršist meš fjölmišlafrumvarpiš) myndi hann vaxa mikiš ķ įliti hjį mér. Og koma mér žį heldur mikiš į óvart.


mbl.is Blašamannafundur ķ fyrramįliš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Horfšu į björtu hlišarnar, Eišur.

Fyrir um aldarfjóršungi sķšan (skelfilega er mašur oršinn gamall) var Sverrir nokkur Stormsker aš hefja feril sinn sem tónlistarmašur (meš meiru) og aš gefa śt sķna fyrstu plötu. Plata žessi fór nokkuš fyrir brjóstiš į mörgum žar sem textar plötunnar fjöllušu mikiš um „hitt“ og žetta og žóttu margir ęši vafasamir. Sjįlfur sagši mašurinn ekki hneykslast į neinu  nema hneykslunargjörnu fólki.

Į žeim tķma virtust margir ekki skilja Stormsker og enn viršast sumir ekki skilja hann enn ķ dag. Svo hneykslašur varš „former ambassador“ af greinakorni, sem Sverrir skrifaši ķ sķšasta Laugardagsmogga, aš sį įgęti mašur er nś „loksins bśinn“ aš segja upp Mogganum.

Mér datt nś bara i hug eftirfarandi ljóšlķnur:

„Horfšu į björtu hlišarnar, heimurinn hann gęti veriš verri,
horfšu į björtu hlišarnar, heimurinn į ennžį menn eins og Sverri,
sem allt lżsir upp.“

Hafšu žetta ķ huga, „former ambassador“.

Og fyrir žį sem ekki eru svo skynsamir aš vera įskrifendur af Mogganum, žį kemur greinin hans hérna:

untitled-1_copy_942837.jpg


Sannleikurinn um hlżnun jaršar?

umhverfi.gif

Hver var eiginlega fréttin?

Ķ fréttatķma Stöšvar 2 ķ kvöld var aš finna furšuleg frétt um meint vanhęfni dómara viš Hęstarétt Ķslands. Fréttamašurinn hóf fréttina į aš segja aš allir nśverandi dómarar viš Hęstarétt ęttu tvennt sameiginlegt, žeir vęru allir lögfręšingar (skrķtiš!) og žeir hefšu allir veriš skipašir af rįšherra śr Sjįlfstęšisflokknum. Eftir aš hafa tališ upp hvaša rįšherra skipaši hvaša dómara fór fréttamašurinn aš tala almennt um vanhęfni dómara og velta fyrir sér hvor einhver žeirra kynni aš vera vanhęfur ķ hugsanlegri mįlsókn ķ framtķšinni. 

Og loksins klykkir hann śt meš aš „aš fréttastofu [sé] ekki kunnugt um nein dęmi žess aš žvķ hafi veriš haldiš fram meš rökum aš dómarar viš réttinn hafi dregiš taum Sjįlfstęšisflokksins ķ dómum.“

Hver er žį tilgangur fréttarinnar? Aš upplżsa žaš aš dómarar viš Hęstarétt séu lögfręšingar!? Kannski į fréttamašurinn eftir aš fylgja žeirri uppgötvun eftir meš žvķ aš ekki bara séu dómarar viš Hęstarétt lögfręšingar heldur einnig allir dómarar viš Hérašsdómstólana!

Žaš aš allir nśverandi dómarar hafi veriš skipašir af rįšherra Sjįlfstęšisflokksins er ekki skrķtiš ķ ljósi žeirrar stašreyndar aš Sjįlfstęšisflokkurinn fór meš rįšuneyti dómsmįla ķ 18 įr, eša frį 1991-2009.

Um vanhęfni dómara, eins og annarra embęttismann, gilda svo įkvęši Stjórnsżslulaga en fer engan vegin eftir žvķ hvaša rįšherra skipaši dómarann.

Nei, svo viršist sem eini tilgangurinn meš „fréttinni“ hafi veriš aš żja aš žvķ aš allir dómarar viš Hęstarétt vęru vanhęfir vegna meintra tengsla žeirra viš Sjįlfstęšisflokkinn.

Kannski ętti Blašamannfélag Ķslands og Norręnu blašamannasamtökin aš hafa meiri įhyggjur af „fagmennsku“ fréttamanna en hverjir ritstżra Morgunblašinu.

frett_942818.jpg


Skondin tilviljun?

Einn af žeim blašamönnum, sem fékk uppsagnarbréf ķ dag, er formašur Blašamannafélags Ķslands. Žó svo aš formašurinn beri sig mannalega (mį mašur nokkuš segja svona ķ dag um konur? Hvaš segir Femķnistafélagiš um žaš?) er ljós aš hann (formašurinn) er ekki sęll meš žį įkvöršun og ósįttur viš eigendur blašsins, eins og sjį mį af žessum ummęlum.

Sama kvöld kemur haršorš įlyktun frį stjórn Blašamannafélags Ķslands um žessar uppsagnir. Tilviljun? Varla.


mbl.is Harmar uppsagnir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Kjarkmikil įkvöršun

Hvaša skošun sem fólk hefur į Davķš Oddssyni er žetta óneitanlega kjarkmikil įkvöršun hjį eigendum Morgunblašsins, vitandi vel hversu umdeildur Davķš er. Sjįlfur hef ég ekki miklar įhyggjur af žvķ aš Morgunblašiš muni breytast ķ „varšturn sérhagsmuna įkvešinnar deildar innan Sjįlfstęšisflokksins“, lķkt og formašur Blašamannafélagsins oršar žaš svo smekklega. Eigendur og śtgefandi Morgunblašsins eru žaš sjóašir ķ fyrirtękjarekstri aš žeir vita žaš ósköp vel aš slķkur fjölmišill myndi aldrei halda žeirri śtbreišslu og žvķ trausti, sem Morgunblašiš hefur haft. Og ég efast um aš žeir, sem hęst hafa um žetta hér į Moggablogginu, séu yfir höfuš įskrifendur af Morgunblašinu. Hvaš žį aš žaš verši mikill missir af žvķ žó žeir hętti aš blogga.
mbl.is Davķš og Haraldur ritstjórar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vinstri menn alltaf jafn mįlefnalegir og kurteisir

Ég er satt best aš segja hęttur aš vera hissa į almennum skorti į kurteisi hjį vinstri mönnum og viršingarleysi fyrir lżšręšislegum vinnubrögšum.

Eša eru menn kannski bśnir aš gleyma žegar lętin voru hvaš mest į borgarstjórnafundinum um įriš og fśkyršum kallaš aš žįverandi borgarstjóra, Ólafi Magnśssyni?

„Bśsįhaldabyltingin“ svo kallaša er svo al besta dęmiš; hróp gerš aš alžingismönnum og rįšherrum, lögregla grżtt meš eggjum, skyri og öšru žašan aš verra. „Rithöfundur Ķslands“ hreytir ķ forsętisrįšherra og steytir hnefa. „Vanhęf rķkisstjórn“ kyrjaš ķ kór.

En hvaš gerist svo? Nż rķkisstjórn tekur viš, skuldir heimilanna halda įfram aš hlašast upp, Icesave samningurinn samžykktur, atvinnuleysi eykst, rķkisstjórnin viršist rįšalaus og forsętisrįšherrann vill ekki ręša viš erlenda fjölmišla.

En er fariš aftur śt į torgin og pottar slegnir og kyrjaš um vanhęfa rķkisstjórn?

Ó nei, rķkisstjórnin veršur vķst aš fį „vinnufriš“ fyrir mótmęlendum. Enda sennilega of uppteknir viš aš baula į Sjįlfstęšismenn ķ borgarstjórn, fyrst žeim tókst aš hrekja žį śr rķkisstjórn. Rķkisstjórnin er aš sjįlfsögšu ekki vanhęf, bara borgarstjórn Reykjavķkur.

 


mbl.is Sala ķ HS Orku samžykkt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband